Παθήσεις Αμφιβληστροειδούς & Βυθού στα Χανιά

Ο βυθός του ματιού περιλαμβάνει τον αμφιβληστροειδή, την ωχρά κηλίδα, τα αγγεία και το οπτικό νεύρο. Οι παθήσεις του, κυρίως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς, είναι από τις κύριες αιτίες σοβαρής απώλειας όρασης στους ενήλικες, αλλά αντιμετωπίζονται πολύ καλύτερα όταν διαγνωστούν έγκαιρα. Ο οφθαλμίατρος Στέργιος Γκοντόλιας έχει πολυετή εμπειρία στη διάγνωση και την παρακολούθηση παθήσεων του βυθού από τη θητεία του στο ΕΣΥ, και παρακολουθεί τους ασθενείς του στο ιατρείο στα Χανιά.

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια

Ο σακχαρώδης διαβήτης βλάπτει με τα χρόνια τα μικρά αγγεία του αμφιβληστροειδούς: εμφανίζονται μικροανευρύσματα, αιμορραγίες, διαρροή υγρού στην ωχρά (διαβητικό οίδημα ωχράς) και, σε προχωρημένα στάδια, νέα παθολογικά αγγεία (παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια) που μπορούν να προκαλέσουν αιμορραγία στο υαλοειδές ή αποκόλληση. Στα αρχικά στάδια δεν υπάρχουν συμπτώματα· γι' αυτό κάθε διαβητικός χρειάζεται εξέταση βυθού με μυδρίαση τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ακόμη κι αν βλέπει καλά. Η καλή ρύθμιση του σακχάρου, της πίεσης και των λιπιδίων καθυστερεί την εμφάνιση και την εξέλιξη της νόσου.

Ανάλογα με το στάδιο, η θεραπεία περιλαμβάνει παρακολούθηση, laser φωτοπηξία ή ενδοϋαλοειδικές ενέσεις φαρμάκων (anti-VEGF ή κορτικοστεροειδών) για το οίδημα της ωχράς. Ο ιατρός διενήργησε στο ΕΣΥ εκατοντάδες ενδοϋαλοειδικές ενέσεις και laser αμφιβληστροειδούς· οι θεραπείες αυτές πραγματοποιούνται σε κατάλληλο χειρουργικό περιβάλλον, ενώ η διάγνωση, ο προγραμματισμός και η παρακολούθηση γίνονται στο ιατρείο.

Ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας

Η ωχρά κηλίδα είναι το κέντρο του αμφιβληστροειδούς, υπεύθυνο για την κεντρική, λεπτομερή όραση (διάβασμα, πρόσωπα, οδήγηση). Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς εμφανίζεται συνήθως μετά τα 60–65 και έχει δύο μορφές: την ξηρά, που εξελίσσεται αργά, και την υγρή, όπου αναπτύσσονται παθολογικά αγγεία κάτω από την ωχρά και η όραση μειώνεται γρήγορα. Σημάδια: θολή ή παραμορφωμένη κεντρική όραση (οι ευθείες γραμμές φαίνονται κυματιστές), σκοτεινή κηλίδα στο κέντρο, δυσκολία στο διάβασμα. Παράγοντες κινδύνου είναι η ηλικία, το κάπνισμα, το οικογενειακό ιστορικό και η παρουσία drusen (εναποθέσεων) στην ωχρά. Η υγρή μορφή αντιμετωπίζεται με ενδοϋαλοειδικές ενέσεις anti-VEGF· η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας έχει μεγάλη σημασία, γι' αυτό κάθε απότομη παραμόρφωση της όρασης χρειάζεται άμεση εξέταση.

Μυγάκια, λάμψεις και ρωγμές του αμφιβληστροειδούς

Οι «μύγες» (μυοψίες) που κινούνται στο οπτικό πεδίο οφείλονται συνήθως σε θολερότητες του υαλοειδούς και είναι αθώες. Όταν όμως εμφανιστούν απότομα, πολλές μαζί, ή συνοδεύονται από λάμψεις ή από σκιά που «κατεβαίνει σαν κουρτίνα», μπορεί να υπάρχει ρωγμή ή αρχόμενη αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς. Χρειάζεται εξέταση βυθού με μυδρίαση την ίδια ημέρα: μια ρωγμή σφραγίζεται με laser σε λίγα λεπτά, ενώ η αποκόλληση απαιτεί χειρουργείο. Πιο επιρρεπείς είναι οι μύωπες και όσοι έχουν χειρουργηθεί για καταρράκτη.

Άλλες παθήσεις του βυθού

• Αποφράξεις φλεβών ή αρτηριών του αμφιβληστροειδούς: αιφνίδια, ανώδυνη μείωση της όρασης, συχνά σε ασθενείς με υπέρταση, διαβήτη ή καρδιαγγειακά προβλήματα.
• Υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια: αλλοιώσεις των αγγείων από χρόνια ή απορρύθμιστη αρτηριακή πίεση.
• Οπή ωχράς και επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη.
• Φλεγμονές (ραγοειδίτιδα) και κληρονομικές δυστροφίες του αμφιβληστροειδούς.

Πώς εξετάζεται ο βυθός

Μετά τη διαστολή της κόρης με σταγόνες (μυδρίαση), ο αμφιβληστροειδής εξετάζεται στη σχισμοειδή λυχνία με ειδικούς φακούς και με βυθοσκόπιο. Όταν χρειάζεται, η διάγνωση συμπληρώνεται με απεικονιστικές εξετάσεις όπως η οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) και η φλουοροαγγειογραφία. Μετά τη μυδρίαση δεν πρέπει να οδηγήσετε για μερικές ώρες.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση. Συντάκτης και υπεύθυνος περιεχομένου: Στέργιος Γκοντόλιας, Χειρουργός Οφθαλμίατρος. Τελευταία ενημέρωση: 24 Οκτωβρίου 2026.